De avond is ongemak – Marieke Lucas Rijneveld

Marieke Rijneveld (toen nog zonder Lucas) werd al een beetje bekend met haar gedichtenbundel Kalfsvlies. Haar poëzie heeft lange regels en het spreekt mij niet zo aan, maar haar roman trekt me wel, misschien omdat ze aansluit in een lange rij ex-gereformeerden. Het geloof speelt een rol in haar eerste roman De avond is ongemak die autobiografisch getint is. Marieke verloor haar broer toen ze drie jaar was. Hoofdpersoon Jas maakt het overlijden van haar oudste broer veel bewuster mee. Ze mist hem enorm, maar kan dit aan niemand kwijt. Vader en moeder verbieden Obbe, Jas en Hanna om het over Matthies te hebben. Er wordt sowieso erg weinig gepraat.

We groeien op met het Woord, maar de woorden ontbreken steeds vaker in de boerderij.

Verder lezen

Advertenties

Wormen en engelen – Maarten van der Graaff

Een jeugd op het platteland, in de gereformeerde kerk, gevolgd door de trek naar de stad. Secularisatie voor seculieren verklaard. Het is een bekend Nederlands recept: verwijdering van ouders en familie, heimwee vermengd met triomf, ontluikend kunstenaarschap (onbegrepen in de oude kring). Dan dient een nieuwe familie van interessante vrienden en geliefden zich aan, seksuele emancipatie en opwaartse mobiliteit volgen, gesymboliseerd door muziek, feesten, romans, exposities, films. De ontwikkeling richting een groter individualisme is voltooid. Je kunt de markt op, creatief zijn. Met je laptop naar een flexplek.

Bram, de hoofdpersoon in Wormen en engelen, beschrijft zichzelf op deze rake manier. Waar bekende ex-gereformeerden als Maarten ’t Hart zich afzetten tegen het geloof van hun jeugd, probeert Bram er met een open blik naar te kijken. Hoe komt het dat sommige van zijn vrienden religieus zijn gebleven en anderen, zoals hijzelf, vroeg of laat zijn afgehaakt? Verder lezen

Boven de straat hangt een witte lucht – Anne Büdgen

‘Bewaar nooit je oude dagboeken,’ zegt Anne Büdgen aan het begin van haar prozadebuut. Blijkbaar heeft hoofdpersoon Anna Meesink zich daar niet aan gehouden, want haar zorgvuldig bijgehouden tienerdagboeken vormen Boven de straat hangt een witte lucht. Aan het begin voel ik dezelfde gêne als de hoofdpersoon, omdat ik zoveel herken: het christelijke wereldje van de jaren negentig, bekende bijbelteksten en veel van mijn eigen gedachten als tiener. Oja, zo was het inderdaad… Het voelt een beetje ongemakkelijk, maar ik wil toch door. Het leest ook wel lekker weg, zo’n dagboek met korte stukjes.

Verder lezen

Flexibel geloven: zingeving voorbij de grenzen van religies

Nederland is een seculier land geworden en de kerken worden leger, maar ondertussen gelooft meer dan de helft van de Nederlanders dat er meer is tussen hemel en aarde. Velen zijn op zoek, gaan naar yoga en lezen de Happinez. Anderen verdiepen zich in oude religies, om daar vervolgens uit te halen wat goed voelt. Dat laatste doen de elf mensen in het boek Flexibel geloven. Voor dit boek heeft Frieda Pruim de interviews afgenomen en Manuela Kalsky schreef er een wetenschappelijke beschouwing achteraan.

Zes van de geïnterviewden geven aan dat ze twee of meer religies combineren. Verder lezen

De liefde – Jonas Gardell

In de jaren tachtig dook een onbekende, dodelijke ziekte op, die vooral onder homoseksuelen voorkwam. Het was ook de tijd dat homoverenigingen werden opgericht en homo’s en lesbiënnes samen begonnen te strijden voor hun rechten. In het drieluik Een verhaal van liefde, ziekte en dood vertelt Jonas Gardell over de opkomst van de homobeweging, die zo vroeg al werd opgeschrikt door de nare ziekte aids.

In 1982 verhuist Rasmus naar Stockholm. Hij heeft net eindexamen gedaan en is blij dat hij het dorp van zijn jeugd kan ontvluchten. Daar hoorde hij er nooit bij; hij werd gepest omdat hij anders was. In Stockholm begint hij een nieuw leven en komt in contact met mensen die zijn zoals hij. Dat is nog een heel avontuur. Voor het eerst naar een ontmoetingsplaats gaan of een homoclub gaan vindt hij doodeng, maar hij voelt ook dat dit is waar hij hoort. Verder lezen

Magdalena – Maarten ’t Hart

‘Ik kwam er niet doorheen,’ zei iemand van mijn leesgroep over Magdalena, op de avond dat we Dijk hadden besproken. Ik was verbaasd, want ik lees de boeken van Maarten ’t Hart altijd graag. Zijn humor en nuchtere kijk op de wereld spreken me wel aan. Mijn ouders vonden Magdalena allebei een goed boek. Ik had dus wel zin om eraan te beginnen.

Magdalena gaat over de moeder van de schrijver, maar het begint met zijn oma (de moeder van zijn moeder). Die was een spraakwaterval en de zinnen zijn eindeloos. Het is een kunst om het vrij vlot te lezen en dan is het best interessant. Over het leven van zijn moeder voordat Maarten werd geboren weet hij niet veel. Daar vertelde ze nooit iets over. Het gaat dus al snel over zijn jeugd. Lena was een lieve, zorgzame moeder. Wel was ze overal bang voor, net als Maarten zelf, terwijl zijn vader juist nergens bang voor was. Verder lezen

Vreemdeling – Riikka Pulkkinen

Op een zondag vertrekt Maria vanuit haar woonplaats Helsinki met de boot naar de overkant. Het is een spontane actie. Die ochtend heeft ze nog als dominee de kerkdienst geleid. Ze vlucht en weet zelf nog niet waarheen. Maar de plek waar ze uitkomt is geen onlogische: New York, waar haar moeder als meisje woonde. Haar moeder stierf jong aan borstkanker, wat Maria’s tienertijd tekende. Toch maakt ze deze reis pas nu er in haar omgeving iets is gebeurd wat haar enorm heeft geraakt. Dat heeft te maken met de zevenjarige Yasmina, die spontaan de kerk binnenliep en vriendschap sloot met de dominee.

Drie verhaallijnen lopen door elkaar. De eerste is het heden, waarin Maria in New York is, dansles krijgt van haar huisgenoot Mélanie en bijna dagelijks naar bed gaat met een man waar ze de naam niet eens van kent. Daarnaast blikt ze terug op haar tienertijd, waarin ze anorexia had en al intensief met het geloof bezig was. En dan is er nog het recente verleden, waarin de vriendschap met Yasmina opbloeit. Maria maakt zich zorgen om haar, omdat ze bedreigd wordt. Zou Yasmina het verzinnen? Of moet Maria ingrijpen? Maar hoe dan?

Riikka Pulkkinen heeft een zeer mooie, bijzondere schrijfstijl. Verder lezen